Besluit  gemeenteraad

Regelgeving

De gecoördineerde grondwet van 17 februari 1994, artikel 173.

De wet van 18 juni 2018, in het bijzonder hoofdstuk I van titel 3, houdende diverse bepalingen inzake burgerlijk recht en bepalingen met het oog op de bevordering van alternatieve vormen van geschillenoplossing, waarbij de bevoegdheid inzake verandering van voornamen wordt overgedragen aan de ambtenaren van de burgerlijke stand en de voorwaarden en de procedure ervan worden geregeld. 

De wet van 25 juni 2017 tot hervorming van regelingen inzake transgenders wat de vermelding van een aanpassing van de registratie van het geslacht in de akten van de burgerlijke stand en de gevolgen hiervan betreft, gewijzigd bij wet van 20 juli 2023. 

De wet van 15 mei 1987 betreffende de namen en voornamen, gewijzigd bij in voormeld lid vermelde wet van 18 juni 2018. 

De wet van 7 januari 2024 tot wijziging van het oud Burgerlijk Wetboek en het Wetboek der registratie-, hypotheek en griffierechten teneinde de procedure voor naamsverandering te versoepelen. 

Het decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017 en latere wijzigingen, artikel 41, 2de lid, 14°, over de bevoegdheden van de gemeenteraad.

Het bestuursdecreet van 7 december 2018.

Omzendbrief van 27 september 2023 over de aanpassing van de geslachtsregistratie.

Bijlagen

Het gemeenteraadsbesluit van 17 december 2025 over het retributiereglement op toegekende verzoeken tot voornaams- en naamsverandering.

Het gemeenteraadsbesluit van 26 maart 2026 - extra agendapunt gemeenteraad - raadslid Peter Parmentier - verandering van voornaam gratis in Deinze.

Motivering

Bij besluit van 17 december 2025 heeft de gemeenteraad beslist om een retributie op toegekende verzoeken tot voornaams- en naamsverandering vast te stellen met ingang van 1 januari 20216 tot en met 31 december 2031.

Uit artikel 3, paragraaf 2 vierde en vijfde lid van de wet van 18 juni 2018 en artikel 170, paragraaf 4, eerste lid van de Grondwet blijkt dat de gemeenteraad in alle autonomie kan beslissen de verzoeken tot voornaamsverandering, aanvaard door de burgerlijke stand, te onderwerpen aan een retributie.

Voornaamsverandering of toevoeging voornaam 
Overeenkomstig artikel 170, paragraaf 4, tweede lid van de Grondwet voert de wetgever restricties door in twee gevallen:

1. de retributie verschuldigd door transgenders mag niet meer dan 10% van het door de gemeente vastgestelde gewone tarief overschrijden;
2. personen van vreemde nationaliteit die een verzoek tot het verkrijgen van de Belgische nationaliteit hebben ingediend en geen voorna(a)m(en) hebben bij het verzoek tot voornaamstoevoeging, zijn vrijgesteld van enige retributie om dat te verhelpen daar zij reeds onderworpen zijn aan de betaling van een registratierecht van 1.030,00 euro (indexering sinds 1 januari 2026), voorafgaandelijk aan het onderzoek tot verkrijging van de Belgische nationaliteit. 

"One shot" naamsverandering
Vanaf 1 juli 2024 heeft elke meerderjarige of ontvoogde minderjarige Belg of erkende vluchteling of staatloze de mogelijkheid om bij de ambtenaar van de burgerlijke stand eenmalig een verklaring tot naamsverandering af te leggen om de naam te dragen van de ouder van wie hij de naam niet draagt of een combinatie van de naam van zijn beide ouders. 

De eenmalige naamsverandering van een ouder geldt ook voor zijn minderjarige niet-ontvoogde kinderen die geheel of ten dele (enkelvoudige of dubbele) naam dragen en die Belg zijn, erkend vluchteling of staatloze. Voor deze kinderen jonger dan 12 jaar op het moment van het verzoek geldt de naamsverandering van de ouder zonder meer. Kinderen ouder dan 12 jaar moeten op het moment van het verzoek toestemmen met de naamsverandering in aanwezigheid van de ouders of van de wettelijke vertegenwoordiger. Voor meerderjarige of ontvoogde minderjarigen geldt de naamsverandering niet. 

In navolging van de beslissing van de gemeenteraad van 26 maart 2026 wordt beslist om de voornaamsverandering gratis te maken, ongeacht de reden hiertoe. Voorheen werd voor een gewone voornaamswijziging 300 euro aangerekend. Indien de voornaamswijziging kaderde in een genderwijziging dan werd 30 euro aangerekend. Het tarief van de eenmalige naamsverandering die in de gemeenteraad van 17 december 2025 werd vastgesteld op 30 euro, wordt eveneens gratis.

Bijgevolg wordt geen retributie meer aangerekend voor voornaams- en naamsveranderingen, en wordt aan de hand van het onderhavige gemeenteraadsbesluit overgegaan tot retroactieve intrekking van het gemeenteraadsbesluit van 17 december 2025 over de retributie op toegekende verzoeken tot voornaams- en naamsverandering. Deze intrekking heeft tot gevolg dat het betreffende gemeenteraadsbesluit van 17 december 2025 wordt geacht nooit te hebben bestaan (retroactief).

Financiële impact

De ontvangsten deze retributie werden geboekt worden op:

meerjarenplan 2026-2031	Exploitatie
jaar	2026-2031
beleidsitem	013000 - Administratieve dienstverlening
algemene rekening	700040 - Retributies: andere administratieve stukken
kostenplaats	NAAMSWIJZ
krediet 2026	1.730 euro

Het bedrag van deze retributie zal weggenomen worden via de meerjarenplanwijziging 2026/2.